Organisatie
2012-2016
STT in het kort
De Stichting Toekomstbeeld der Techniek (STT) is in 1968 opgericht door het Koninklijk Instituut van Ingenieurs (KIVINIRIA). De stichting is onafhankelijke. De activiteiten worden gefinancierd via bijdragen van overheid en bedrijfsleven. Het Algemeen Bestuur van STT bestaat uit ruim 30 personen uit de top van de overheid, het bedrijfsleven, de onderzoekswereld en de maatschappij. Informatie over STT en haar producten is te vinden op de website www.stt.nl. Hieronder een samenvatting van de activiteiten.
Lange termijn toekomstverkenningen
Kernactiviteit van STT is al ruim 40 jaar de organisatie van brede, participatieve lange termijn toekomstverkenningen op het snijvlak van technologie en samenleving. De stichting biedt daartoe een vrije ruimte waarin enthousiaste belanghebbenden elkaar ontmoeten en op creatieve wijze toekomstbeelden bouwen. Daaruit komen inspirerende visies op de toekomst van techniek en maatschappij. De stichting heeft in de afgelopen decennia mooie resultaten bereikt. De producten van de STT-verkenningen worden breed gewaardeerd door de ‘afnemers’, de gebruikers van de verkenningen die daarbij ook betrokken worden. Dat zijn bijvoorbeeld de overheid en het bedrijfsleven, maar ook de onderzoekswereld en maatschappelijke groeperingen. Het gaat bij de resultaten niet alleen om bijdragen aan visievorming of beleidsontwikkeling en agenda's voor de toekomst. Uit de toekomstverkenningen komen bijvoorbeeld ook onderzoeksprogramma's, netwerken of instituten voort, waarvoor de basis al tijdens de verkenningen wordt gelegd.
Daarnaast ontplooit STT een aantal complementaire activiteiten. In het kader van STT's 'rolling' verkenningenagenda worden twee activiteiten georganiseerd:
- Horizonscan
Horizonscans geven vanuit een lange- tot zeer lange termijnperspectief (> 20 jaar) een breed, domeinoverstijgend beeld van de problemen of bedreigingen en van de kansrijke ontwikkelingen die zich aan de horizon manifesteren. Van daaruit worden voor de korte termijn strategische beleids- en kennisvragen gesteld die beogen een bijdrage te leveren aan duurzaam beleid en aan een lange termijn kennisagenda.
- Quick scans
Op basis van thema's die vanuit de Horizonscan, maar ook vanuit de organisaties van stakeholders en belangstellenden van binnen en buiten STT worden aangedragen, organiseert STT, bij voldoende draagvlak, kortlopende quick scans. De rapporten worden daarna in seminars besproken. Een thema kan daarna op de rolling agenda worden geplaatst, waaruit het bestuur onderwerpen voor grote verkenningen kan kiezen.
De rapporten uit de quick scans worden jaarlijks tegen het licht gehouden op de noodzaak van eventuele bijstelling.
In het kader van de STT-Academy worden diverse activiteiten ontplooid, zoals:
- Het co-financieren van een aantal bijzondere leerstoelen (momenteel: toekomstonderzoek, methodiek van verkenningen, humans factors, en ICT en governance), en het bevorderen van de inzet van studenten bij STT-verkenningen;
- het beheer van een nationale verkenningendatabase (TV-online) waarin naast verkenningen van STT ook studies van andere verkennende instanties (ook bedrijfsleven) worden geplaatst;
- disseminatie van uitkomsten van verkenningen en methodiekstudies via o.a. masterclasses en seminars;
- het beheer van het Netwerk Toekomstverkenningen dat sinds 1974, een platform vormt voor kennisuitwisseling over toekomstverkenningen en over thema's rond de STT-verkenningen. Het NTV kent ruim 60 leden uit het bedrijfsleven, universiteiten, overheid en maatschappelijke instellingen. Het werd in 2000 onder de koepel van STT opgenomen. Het secretariaat ligt bij STT.
Adres STT:
Bezoekadres: Prinsessegracht 23, 2514 AP Den Haag
Postadres: Postbus 30424, 2500 GK Den Haag
Tel. 070-302 98 30
Fax 070-361 61 85
www.stt.nl
2004-2008
De Commissie van Overleg Sectorraden voor onderzoek en ontwikkeling (COS) heeft inderdtijd het initiatief genomen voor de Horizonscan 2007. In deze commissie werkten sectorraden en de Stichting Toekomstbeeld der Techniek samen.
Per februari 2008 is het Stelsel van Sectorraden opgeheven in het kader van nieuw beleid dat erop gericht is om de kennisfunctie van de overheid te versterken via kenniskamers en sectorraadachtige 'buitenboordmotoren'. Daarmee kwam ook een einde aan de koepel van de sectorraden, de COS.
Per 1 december 2010 heeft de STT de website mogen overnemen van de COS-rechtsopvolger (het Ministerie van OCW).
De horizonscan en de verkenningen van sectorraden probeerden te laten zien hoe Nederland op ambitieuze en creatieve wijze nieuwe kansen in wetenschap, technologie en samenleving kon benutten, al dan niet in samenwerking met andere landen. STT zet deze lijn voort.
Gevolgde werkwijze en structuur onder de COS-regie
Uitvoeringsgroep
De Uitvoeringsgroep 2004-2008 bestond uit leden van de COS, aangevuld met enkele stafleden. Prof. Roel in ’t Veld (RMNO) was de voorzitter van de projectgroep, met ir. Hans van der Veen (STT) als vice-voorzitter.
Stafleden van de Uitvoeringsgroep:
- B. Verlaan (vanaf sept. 2006)
- P. Morin
- L. Meuleman
- H. Maassen van den Brink
- V. van Rij
- E. Hamstra (tot dec 2006)
- R. Klapwijk (tot sept 2006)
Klankbordgroep De leden van de Klankbordgroep waren afkomstig uit de wetenschap, de overheid, het bedrijfsleven en de journalistiek. Prof. Roel in ’t Veld (RMNO) en ir. Hans van der Veen (STT) trokken het project.
Hieronder vindt u informatie over de samenstelling.
- Prof. dr. R.J. In ’t Veld (RMNO), voorzitter
- Ir. H.van der Veen (STT), voorzitter
- Drs. H.F. Aalst, Lector Fontys PABO Eindhoven
- Mw. Dr. ir. M.B.A. van Asselt, Universiteit van Maastricht, Faculteit der Cultuurwetenschappen
- Dhr. M. Bakker, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Directie Strategie, onderzoek en monitoring
- Mvr. Dr. F. Basten, onderzoeksbureau Orléon
- Ir. F.A. van Beek, Adviesdienst Verkeer en Vervoer Afdeling Strategische Modellen en Prognoses
- Ir. J. A. Bordewijk, Unilever NV, senior vice president supply chain excellence programme
- Prof. dr. F.G.H. Berkhout, Vrije Universiteit Amsterdam, Instituut voor Milieuvraagstukken
- Dhr. D. Bosch, Dexter
- Dr. K.H. Chang, Stichting FOM
- Dhr. K. Cunion, Office of Science and Technology, UK
- Prof. ir. W.D. Van Dansik, Dvd-arc holding bv
- Dhr. A.J. van Dijk, Raad voor het Openbaar Bestuur/ Raad voor de financiële verhoudingen
- Prof. J. Dronkers, European University Institute, Italy
- Mw. Drs. C.M. Enzing, TNO, Quality of Life
- Mw. Prof. dr. A. Hardon, Universiteit van Amsterdam, School of Social Science Research
- Dhr. R. van Hattum, VPRO en NEMO
- Dr. C.A. Hazeu, WRR
- Dhr. P. Helmholt, Vereniging voor de Rijksinspectie van het Onderwijs (VRO)
- Drs. F.J.G. van de Linde, Prisma & Partners
- Mw. Prof. dr. H. Maassen van den Brink
- Prof.dr.ir. J.A.E.E. van Nunen, RSM Erasmus University en Transumo
- Drs. P. Rademaker , Netwerk Toekomstverkenning
- Prof.dr. W.J. de Ridder, Stichting Maatschappij en Onderneming
- Dr. R. van der Sande, RGO
- Prof. dr. B. Van Steenbergen, Universiteit Nyenrode
- Prof. Sutorius, Universiteit Amsterdam, Faculteit Rechtsgeleerdheid
- Prof. dr. Ir. G.J. Teisman, Connekt
- Prof.dr.ir. T. de Vries, leerstoel toekomststudies gezondheidszorg, Universiteit Twente
- Prof. dr. B. van Wee, TU Delft, Techniek, Bestuur en Management, sectie Transportbeleid en Logistieke Organisatie
- Mw. Drs. R.M. Weehuizen, Universiteit van Maastricht, MERIT
- Mw. Prof. dr. ir. M.P.C. Weijnen, TU Delft, Faculteit Techniek, Bestuur en Management
- Mw. Prof. dr. Ir. A.J. van der Zijpp, Wageningen University, Animal Production Systems Group
- aangevuld met de leden uitvoeringsgroep Horizonscan
- en diverse betrokkenen van de STT-partners en COS-organisaties:
Internationale samenwerking
Literatuurstudie
))
De lijsten problemen en kansen in de laatste Horizonscan waren zijn gebaseerd op een uitgebreide literatuurstudie. Daarbij werd onder andere gebruik gemaakt van diverse recente horizonscans uit binnen- en buitenland en van algemene toekomstliteratuur.Deze studie leverde twee overzichten op. Eén met de belangrijkste problemen en bedreigingen en de ander met de kansen of mogelijkheden. Zowel de problemen als de kansen zijn ingedeeld in categorieën.
 |
In de literatuurstudie is ingegaan op het belang van de aangedragen onderwerpen voor onderzoek en beleid. Wat belangrijk is hangt sterk af van de waarden die gehanteerd worden. Bij problemen en bedreigingen maar ook bij de kansen kan gedacht worden aan de hoeveelheid mensenlevens die in het geding zijn of aand de gevolgen voor de gezondheid of welvaart (de impact). Een tsunami heeft verschillende vervelende gevolgen: naast mensenlevens brengt deze ramp ook de gezondheid in het gevaar van vele mensen en maakt ze inbreuk op de welvaartsgroei. |
Daarnaast is de plausibiliteit van een probleem of van een kan van belang. De kans dat een Tsunami zoals deze recentelijk in de Indische oceaan optrad plaats heeft is niet groot maar wel zeer reëel. En hoe plausibel is het dat de ontwikkelingen in de robotica daadwerkelijk doorzetten?
De literatuurstudie werd besproken met collega’s in binnen- en buitenland (o.a. in het EU Foresight netwerk ForSociety) en met de klankbordgroep. De resulterende lijsten met problemen en kansen zijn samen met de literatuurreferenties te downloaden in de rubriek publicaties.
Links
